#1
Omdat er denk ik weinig animo is voor zoveel non profit winkels. Wie gaat dat runnen?
Ik zal beginnen met jullie gelijk geven dat een winstprikkel inderdaad ervoor zorgt dat mensen met geld snel in de markt zullen springen. Dat heb je in de VS en Canada ook gezien. Het voordeel daarvan is dat er in de markt snel een omschakeling gemaakt kan worden van illegaliteit naar gereguleerd.Omdat iemand het ondernemersrisico moet nemen om zo'n winkel op te starten. Diegene moet een pand huren of kopen, inrichten en allemaal investeringen doen. Er moet personeel aangenomen worden en ook opgeleid worden, dus dat zorgt voor behoorlijk wat kosten.
Persoonlijk denk ik dat hiervoor een prikkel mag zijn en dat heet kans op winst. Overigens kun je dit ook beteugelen door te werken met vaste vergoedingen en een goed registratie systeem waardoor mensen niet elke dag van alles kunnen kopen.
Zonder winst kan ook, maar dan moet de overheid alles zelf opzetten, terwijl ik denk dat zij dit liever aan de vrije markt over zullen laten met een groot pakket aan eisen (wat logisch is).
Een apotheker maakt ook winst en niet zo'n beetje ook.
Winst is geen vies woord. Het is gewoon een vergoeding voor het risico dat een ondernemer bereid is te nemen. En de tegenhanger van winst is verlies, dat kan ook. Dat hoort bij ondernemen.
Alleen staat nou juist in The Blueprint for Regulation dat je zo'n omschakeling van illegaal naar gereguleerd idealiter langzaam moet doen. Als het te snel gaat dan kan het drugsgebruik snel meestijgen, en de meeste mensen zijn het erover eens dat dat onwenselijk is.
Mede daarom heb ik zoiets van: begin nou eerst maar even met wat strengere regels, en als blijkt dat die een belemmering zijn, dan kun je nog versoepelen waar nodig. Het gaat om een langzame transitie die steeds meer aspecten van de drugsmarkt gaat afstemmen op een complexe mix van belangen. Dat is dus ook onderdeel van mijn ideale drugsbeleid: goed letten op signalen uit de samenleving en daarop anticiperen. Het ideale drugsbeleid wordt niet óf vanuit de overheid bepaald, óf vanuit ondernemers in de vrije markt. Het gaat juist om een gebalanceerde afweging tussen alle belangen. Dat is dus ook wat het democratischer maakt (het punt waarmee deze discussie begon).
Het nadeel van winst is dat je dan een groeimodel krijgt. Dat betekent dat er óf steeds meer (verschillende) drugs verkocht moeten worden, óf dat er steeds meer bezuinigd wordt op de productiekosten (wat druk zet om de kwaliteitseisen te verlagen), óf dat er gezocht wordt naar andere markten om naar uit te dijen. Ook dat hebben we weer gezien in de VS en Canada. Nu we hier in Nederland voorzichtig beginnen met legale productie van cannabis, is een groot deel van de cannabisproducenten in Canadese handen. Het gevaar daarvan is dat je marktconcentraties krijgt. De belangen van één bedrijf gaan dan heel zwaar wegen in hoe de markt functioneert. Dat lijkt me juist in het drugsbeleid onwenselijk, omdat het hier gaat om allerlei tegengestelde en collectieve belangen die politiek nogal gevoelig liggen. Je wil niet dat een bedrijf dan zo'n grote vinger in de pap heeft dat de andere belangen worden ondergesneeuwd.
Ik kan van harte aanraden om het boek Heineken in Afrika te lezen. Dat is een fantastisch boek van Olivier van Beemen, dat laat zien hoe de winsthonger van een beursgenoteerde multinational ertoe leidt dat het bedrijf constant probeert om steeds meer mensen op steeds meer plekken hun drug te laten gebruiken.
Heineken in Afrika - Uitgeverij Prometheus
Als geen ander bedrijf dringt Heineken door tot de nerven van Afrikaanse samenlevingen. De multinational, al sinds de jaren dertig actief op het continent, beseft dat de toekomstige groei grotendeels hiervandaan moet komen. Heineken in Afrika is het resultaat van drie jaar diepgravend...
Over het ondernemersrisico heb ik nog een aantal punten:
- Stichtingen en verenigingen kunnen ook een lening aangaan, en ze kunnen panden bezitten.
- Onderdeel van non-profit is ook dat die kosten gedekt worden. Dan zet de penningmeester gewoon netjes op de balans dat passiva afgelost worden.
- Mensen die werken voor de non-profits worden daarvoor gewoon betaald met een marktconform salaris.
- Op drugs zit meer dan genoeg marge om dit allemaal te bekostigen.