#1
In deze reactie heb ik een korte analyse gedaan van wat er dan wel voor nodig zou zijn om beleidsverandering teweeg te brengen:
Ik zou zeggen dat in de pen klimmen geen zin heeft. Kijk, de cynische ik zegt wat je voor elkaar wil krijgen is dat mensen met macht een deel van hun macht opgeven zodat anderen kunnen meebeslissen. Je snapt al waarom dat een impopulaire wijziging is. Het probleem is dus ook dat er druk op beleidsmakers zal moeten komen om alsnog te doen wat eigenlijk niet in het belang van hun functie is. Dat ga je niet met een brief voor elkaar krijgen. Want die laten ze gewoon in een lade liggen en dan is de kous af.
In het verleden is ook telkens gebleken dat feiten en wetenschap geen reet uitmaken. Daar cherrypicken ze gewoon de delen uit die voor hen handig zijn, en de rest negeren ze.
Wat je dan wel kan doen? Nouja, allereerst zul je momentum in de samenleving moeten genereren om echt wat te veranderen. Een aardig voorbeeld in die zin vind ik Extinction Rebellion, wat als protestbeweging enorm is gegroeid in de afgelopen vijf jaar doordat ze een vrij krachtig beeld naar buiten weten te brengen. In ƩƩn beeld zie je hoe de macht van de staat bezig is om vreedzame protestanten uit de weg te ruimen, in plaats van een existentiƫle dreiging voor de samenleving op te lossen.
Er zijn dus ook sociaal wetenschappers die stellen dat zulke 'reframing' DE manier is om beleidsverandering mogelijk te maken.
Tegelijkertijd, zegt de cynicus in mij, lukt het ook extinction rebellion niet echt om radicale verandering te bewerkstelligen. Zelfs niet bij zo'n enorme dreiging als klimaatverandering.
Toch zie je in de geschiedenis dat er soms ineens radicale veranderingen plaatsvinden. Soms is daar een revolutie voor nodig. Maar dat brengt weer veel geweld en een onzekere uitkomst met zich mee (immers, wie gaat de gewapende strijd winnen).
Als je dan op zoek gaat naar wat minder radicale veranderingen in de geschiedenis, dan is misschien de Nederlandse oplossing voor de heroĆÆne-epidemie in de jaren '90 een heel goed voorbeeld. Toen besloten beleidsmakers namelijk om gratis heroĆÆne te gaan geven aan verslaafden. Voor veel voorstanders van criminaliseren is dat natuurlijk een totaal krankzinnig idee. Toch heeft het fantastisch goed gewerkt. Maar hoe kregen die (linkse) politici dat dan voor elkaar? Nou, allereerst was het probleem heel groot en hadden andere oplossingen niet gewerkt. Dus er was een nogal drukkende situatie die vroeg om een andere aanpak. Ten tweede was er in de jaren '90 ongekende economische voorspoed, waardoor er veel meer politiek-economische mogelijkheden waren om zorg te financieren. En ten derde hebben beleidsmakers er ook voor gezorgd dat 1. bezorgde burgers werden gehoord en 2. zij gecompenseerd werden voor hun moeite (bijvoorbeeld door nieuwe speeltuinen te bouwen in de buurt).
Als ik dit allemaal samenvat in een advies voor radicale beleidsverandering heb je dus nodig:
- Een groot maatschappelijke probleem dat met huidige middelen herhaaldelijk niet is opgelost.
- Beleidsmakers die daardoor in het nauw komen omdat hun oplossingen niet werken en daarvoor publiekelijk verantwoordelijk worden gehouden.
- Een idee hoe het ook anders zou kunnen.
- Een vaardige leider die momentum weet te genereren voor dat idee.
- Compensatie voor de verliezers van het vernieuwde beleid zodat die hun bek houden.
Wat binnen het drugsbeleid voornamelijk mist is een collectieve beweging die politici verantwoordelijk houdt voor het falen van het drugsbeleid. Dit is ook precies waarom er binnen de overheid zo wordt ingezet op van die 'bloed aan je pil' campagnes. Want dat verschuift de verantwoordelijkheid van hen naar ons, waardoor dus burgers tegen elkaar uitgespeeld worden. Klassiek verdeel en heers.
Een goed startpunt is dus het reframen van het drugsbeleid. Bijvoorbeeld door grappige memes, door heel zichtbaar te maken welke problemen het beleid veroorzaakt, maar ook door legitiem gebruik van drugs zichtbaar te maken (zoals bij therapeutisch gebruik, maar bijvoorbeeld ook mensen die drugs gebruiken probleemloos drugs gebruiken).
