Ik zei al: het is complex.
Ja, dopamine zit in blaasjes in de neuron, en die worden losgelaten na activatie van een receptor (VMAT), net zoals bij MDMA en serotonine.
Maar het punt is dat we geen wetenschappelijk bewijs hebben dat die blaasjes daadwerkelijk leeg raken. Er bestaat niet eens een test voor die claim. Dat is dus een harm-reduction verhaal om het allemaal wat inzichtelijker te maken. Maar eigenlijk is het pseudowetenschap dus.
Wat een net zo grote rol speelt, is dat receptoren voor dopamine of serotonine zich ongevoelig kunnen maken voor prikkels. Ze doen dat door zich gedeeltelijk terug te trekken in de cel. Daardoor kan dopamine/serotonine de receptor niet zo goed activeren. Het is dit soort tolerantie die ook allerlei bijwerkingen kan veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan de pepkater waarin je moe, hongerig en ongemotiveerd bent; precies het tegenovergestelde als de effecten van speed. Dat soort na-effecten worden ook wel eens het 'withdrawal-effect' genoemd.
Na overstimulatie van drugs duurt het een tijdje voordat receptoren zich weer bijstellen naar normale niveaus. In het brein moet ook een bredere balans worden gevonden tussen de verschillende neuronen (100 miljard stuks) en hun activiteit. Dat duurt dus gewoon een aantal weken.
Daarnaast zijn er aanwijzingen dat drugs zoals speed en MDMA neurotoxisch zijn. Dan gaat een deel van het neuron gewoon helemaal kapot. Dat zijn processen die soms niet helemaal herstellen. Hoewel het brein drie mogelijkheden heeft om een omweg te maken voor het gat in de snelweg wat spreekwoordelijk is ontstaan: een ander neuron kan meer receptoren aanmaken, oftewel receptor upcycling (alsof je een extra rijbaan aanlegt), een neuron wat gedeeltelijk beschadigd is kan nieuwe verbindingen aanmaken met andere neuronen, wat we neuroplasticiteit noemen, en andere hersengebieden kunnen taken overnemen van andere hersengebieden.
Zo kan het dus dat neurotoxiciteit niet gelijk leidt tot merkbare veranderingen in gedrag. Je hersenen zijn best wel flexibel, ondanks dat permanente schade het functioneren van het brein belemmert.
Je wil niet te veel van dat soort blijvende schade, want het brein kan niet oneindig lapmaatregelen nemen zonder dat je het effect merkt. En je wil de kans op verslaving voorkomen. Daarom is maximaal vier keer per jaar een aardige richtlijn.
Hier heb je een schematische afbeelding van een molecuul dopamine:
Bekijk bijlage 50711
En hier heb je een schematische afbeelding van hoe dopamine signalen overbrengt van het ene neuron naar het andere:
Bekijk bijlage 50712
Dus ja, dopamine is real. En ja, het werkt op vergelijkbare manier met serotonine. En ja, je moet niet te vaak dopamine-agonisten nemen, want anders loop je kans op blijvende concentratiestoornissen, erectieproblemen, emotie-regulatie stoornissen, angstklachten, de ziekte van Parkinson, gebitschade, en staar. En die gezondheidsklachten hangen niet per se samen met synaptic vesicles / blaasjes met dopamine die even op zijn en aangevuld moeten worden, maar met blijvende schade die is ontstaan door het drugsgebruik.