Spring naar hoofdinhoud
DRUGSFORUM.NLNext Generation
DRUGSFORUM.NL

Een onafhankelijk platform voor eerlijke informatie over psychoactieve middelen sinds 2002.

Navigatie

Partner

T
Trimbos Instituut
Samenwerking voor preventie
© 2002-2026 DrugsForum.nl - Gemaakt door de community, voor de community.
Home
Forums
Wiki
Trip Tracker
Leden
Zoeken
Over ons
Huisregels
Wiki
Trip Tracker
Privacy
Zoeken
InloggenRegistreren
HomeForumsWaarom Ervaren We? Het Onoplosbare Vraagstuk van Bewustzijn

Waarom Ervaren We? Het Onoplosbare Vraagstuk van Bewustzijn

104 antwoorden
10 weergaven
18-5-2026
l
ljuvLid
01-01-2024, 00:00
#1
Mindless zei:
Zie je het feit hiervan? Dat als een gedachte komt en weer gaat, dan moet hier iets zijn dat daarvoor al was en erna nog is.
Klik om te vergroten...
Dit is dus waar ik afhaak😜 Hier denk ik echt: Boeieeee. Het is (er) gewoon, het is niets meer of minder dan dat en dat kun je proberen te (be)grijpen maar waar je ook op uit komt: je weet het niet.

Een reactie plaatsen

Je moet ingelogd zijn om te kunnen reageren op dit onderwerp.

InloggenRegistreren
123456
M
MindlessLid
01-01-2024, 00:00
#2
ljuv zei:
Dit is dus waar ik afhaak😜 Hier denk ik echt: Boeieeee. Het is (er) gewoon, het is niets meer of minder dan dat en dat kun je proberen te (be)grijpen maar waar je ook op uit komt: je weet het niet.
Klik om te vergroten...
Dat kan.

Ik ben er zo gefascineerd door omdat ik verscheidene ervaringen heb gehad waarin de kleine zelf als compleet illusionair werd gezien en iets veel groters zich openbaarde.

Dit bestaan, dit mysterieuze bewustzijn fascineert me. Hoe kan er iets zonder begin en einde zijn? Ik weet dat ik er nooit antwoord op zal krijgen, maar dat is imo het mooie eraan: het ondoorgrondelijke mysterie van ons bestaan.

Je kunt zeggen: het is er gewoon, en dat klopt. Maar het is op verschillende dieptes te ervaren.

Ben denk ik nog steeds een psychonaut, maar dan zonder de psychedelica.
M
MindlessLid
01-01-2024, 00:00
#3
ljuv zei:
Dit is dus waar ik afhaak😜 Hier denk ik echt: Boeieeee. Het is (er) gewoon, het is niets meer of minder dan dat en dat kun je proberen te (be)grijpen maar waar je ook op uit komt: je weet het niet.
Klik om te vergroten...
En ook:

Dit is aanvankelijk kurkdroog: je begrijpt intellectueel het principe ervan, maar inderdaad: so what? So what dat ervaring gekend wordt. Duh... Ik zie het toch. :tonguewink:

Maar dat is niet waar de juice is.

Want laat je de verreikende implicaties hiervan inzinken tot "onder" het verstand: het hart in: dieper en dieper. DĂĄn komen de revelaties. Dan verandert de letterlijke wereld voor je ogen.

I know... Flauw om er zo over te praten en er niet veel van prijs te lijken te geven. Hierin begrijp ik @Sjakka ook wel: Ik heb het constant over dingen en "haak dan af", lijkt het. Maar dat is niet omdat ik dat wil (trust me, ik zou alles onder woorden willen brengen als ik dat kon), maar het is zoals jij aangaf @ljuv: dat taal niet toereikend is hierin.

De ervaring ervan is waar alle juicyness is. Dat kernpunt probeer ik over te brengen.

Het verstand kan "daar" niet komen. Het verstand is als vieze schoenen bij je moeder thuis: die laat je buiten staan en dan ga je zonder naar binnen. Anders kom je er niet in.
S
SjakkaLid
01-01-2024, 00:00
#4
Oké, kleine bekentenis.

Ik heb vandaag 7 uur in het donker op m’n keukenvloer gezeten met een glas verse jus d’orange.
Niet omdat ik dorst had.
Maar omdat ik dacht dat het sap bewust naar mĂ­j aan het kijken was.

Op een gegeven moment fluisterde ik:

Wie observeert wie nu, hé?
En ik zweer het: er viel een druppel uit het glas.

Niet zomaar een druppel. Een existentiële druppel.
Hij raakte m’n knie, rolde richting afvoerputje en ik hoorde in mijn hoofd:

Bewustzijn komt niet, bewustzijn gaat niet. Jij bent het aanrecht.

Sindsdien is het mistig in m’n hoofd, maar ook... helder.
Alsof alles pulp is, maar goed gemixt.

En ergens
 denk ik dat dit is wat Mindless bedoelt.

Niet kijken naar de gedachten.
Niet meegaan in de gedachten.
Maar gewoon
 even sap zijn.

PS: Mocht iemand me straks terugvinden met sinaasappelpartjes op m’n voorhoofd in lotushouding — negeer me even. Ik ben aan het waarnemen zonder concept.
S
SjakkaLid
01-01-2024, 00:00
#5
Het schiet me ineens te binnen

Er wordt vaak gesproken over “zien” in spirituele zin alsof bewustwording een soort innerlijk kijken is. Maar wat betekent dat eigenlijk?

Want stel dat je bij voorbaat niet kunt zien letterlijk, bijvoorbeeld bij blindheid. Wat blijft er dan over van dat zien? Blijkbaar bedoelen we met “zien” dus iets anders dan visueel waarnemen.

Misschien bedoelen we doorhebben, ervaren, weten zonder woorden?

Maar als dat zo is, dan is het opvallend dat we nog steeds grijpen naar zintuiglijke taal. Alsof we proberen het vormloze met vorm te duiden en daarmee precies het dualisme bevestigen dat we vaak willen overstijgen.
P
ProximaLid
01-01-2024, 00:00
#6
Sjakka zei:
.Mijn vraag is dan: hoe kan iets dat volledig bepaald wordt door zijn eigen structuur, ooit met zekerheid weten dat het zich daarbuiten bevindt?
Klik om te vergroten...
Ik denk dat je dit wel interessant zal vinden: Second-Order Cybernetics (cybernetica gaat over besturing en feedback in systemen).

In SOC wordt erkend dat het onmogelijk is om een systeem objectief te beschrijven zonder dat de observator het beïnvloedt. De waarnemer construeert de werkelijkheid, in plaats van die alleen maar te ‘ontdekken’.

Eerste orde: de onderzoeker staat buiten het systeem en observeert het objectief.

Tweede orde: de onderzoeker is deel van het systeem en beĂŻnvloedt het met zijn observatie.

Systemen kunnen zichzelf observeren, bijstellen, of reflecteren. Denk aan bijvoorbeeld het menselijk brein dat nadenkt over zichzelf.

Er is een boek genaamd 'Understanding Understanding':

https://www.alice.id.tue.nl/references/foerster-2003.pdf
S
SjakkaLid
01-01-2024, 00:00
#7
Proxima zei:
Ik denk dat je dit wel interessant zal vinden: Second-Order Cybernetics (cybernetica gaat over besturing en feedback in systemen).

In SOC wordt erkend dat het onmogelijk is om een systeem objectief te beschrijven zonder dat de observator het beïnvloedt. De waarnemer construeert de werkelijkheid, in plaats van die alleen maar te ‘ontdekken’.

Eerste orde: de onderzoeker staat buiten het systeem en observeert het objectief.

Tweede orde: de onderzoeker is deel van het systeem en beĂŻnvloedt het met zijn observatie.

Systemen kunnen zichzelf observeren, bijstellen, of reflecteren. Denk aan bijvoorbeeld het menselijk brein dat nadenkt over zichzelf.

Er is een boek genaamd 'Understanding Understanding':

https://www.alice.id.tue.nl/references/foerster-2003.pdf
Klik om te vergroten...

Super bedankt, ik ga het zeker doornemen. Op het eerste gezicht sluit het verrassend goed aan bij wat ik probeerde te verwoorden.
M
MindlessLid
01-01-2024, 00:00
#8
Sjakka zei:
Het schiet me ineens te binnen

Er wordt vaak gesproken over “zien” in spirituele zin alsof bewustwording een soort innerlijk kijken is. Maar wat betekent dat eigenlijk?

Want stel dat je bij voorbaat niet kunt zien letterlijk, bijvoorbeeld bij blindheid. Wat blijft er dan over van dat zien? Blijkbaar bedoelen we met “zien” dus iets anders dan visueel waarnemen.

Misschien bedoelen we doorhebben, ervaren, weten zonder woorden?

Maar als dat zo is, dan is het opvallend dat we nog steeds grijpen naar zintuiglijke taal. Alsof we proberen het vormloze met vorm te duiden en daarmee precies het dualisme bevestigen dat we vaak willen overstijgen.
Klik om te vergroten...
Op zich wel logisch dat we dit doen, aangezien het zicht zo'n dominant zintuig is.

Op een bepaalde manier "zie" je je gedachten ook. Ze verschijnen in je (bewustzijn), net zoals alles in je verschijnt.

Je kunt ook een beeld visualiseren/voor je zien. Dat doe je niet met je ogen.
S
SjakkaLid
01-01-2024, 00:00
#9
Mindless zei:
Op zich wel logisch dat we dit doen, aangezien het zicht zo'n dominant zintuig is.

Op een bepaalde manier "zie" je je gedachten ook. Ze verschijnen in je (bewustzijn), net zoals alles in je verschijnt.

Je kunt ook een beeld visualiseren/voor je zien. Dat doe je niet met je ogen.
Klik om te vergroten...

Ik snap dat het logisch klinkt, maar mijn vraag gaat juist daar dieper op in: als iemand nooit heeft kunnen zien, dan bestaan er ook geen beelden of visualisaties.
Wat bedoelen we dan nog met ‘zien’ in spirituele zin?
Het gaat me dus niet alleen om waarom we dat woord gebruiken, maar of het ĂŒberhaupt nog iets betekent buiten een metaforisch reflex om en of we daarmee niet juist verwarring in stand houden.
M
MindlessLid
01-01-2024, 00:00
#10
Sjakka zei:
Ik snap dat het logisch klinkt, maar mijn vraag gaat juist daar dieper op in: als iemand nooit heeft kunnen zien, dan bestaan er ook geen beelden of visualisaties.
Wat bedoelen we dan nog met ‘zien’ in spirituele zin?
Het gaat me dus niet alleen om waarom we dat woord gebruiken, maar of het ĂŒberhaupt nog iets betekent buiten een metaforisch reflex om en of we daarmee niet juist verwarring in stand houden.
Klik om te vergroten...
Je kunt het ook direct terugkoppelen naar bewustzijn. Een ander woord daarvoor zou "weten" of "kennen" kunnen zijn.

Iets is kenbaar in ons: het wordt gekend. Men is zich er bewust van. Dat kun je zien noemen (imo).

Bedoel je zo?
S
SjakkaLid
01-01-2024, 00:00
#11
Mindless zei:
Je kunt het ook direct terugkoppelen naar bewustzijn. Een ander woord daarvoor zou "weten" of "kennen" kunnen zijn.

Iets is kenbaar in ons: het wordt gekend. Men is zich er bewust van. Dat kun je zien noemen (imo).

Bedoel je zo?
Klik om te vergroten...

Nee eigenlijk waarom is er ooit voor gekozen om het woord “zien” te gebruiken in spirituele zin?
Het roept per direct een verkeerd beeld op: een waarnemer en iets dat gezien wordt.
Precies dat subject-object-model waarvan wordt gezegd dat het overstegen moet worden.
Waarom dan juist dat woord?
M
MindlessLid
01-01-2024, 00:00
#12
Sjakka zei:
Nee eigenlijk waarom is er ooit voor gekozen om het woord “zien” te gebruiken in spirituele zin?
Het roept per direct een verkeerd beeld op: een waarnemer en iets dat gezien wordt.
Precies dat subject-object-model waarvan wordt gezegd dat het overstegen moet worden.
Waarom dan juist dat woord?
Klik om te vergroten...
Ik denk niet dat het woord zien daar de schuld in heeft, maar dat de aard van (denken in) taal zelf dualisme in zich herbergt.

Imo is het woord "zien" hier niet problematisch, maar het proberen te begrijpen van dit alles middels concepten.

Men probeert imo een probleem op te lossen op het niveau dat het gecreëerd wordt.

De term "zien" is denk ik geen probleem meer als je stopt alles op te delen in waarnemer en het waargenomene.
M
MindlessLid
01-01-2024, 00:00
#13
@Sjakka

Zijn wij zelf iets dat is opgebouwd uit patronen? Of is ons lichaam en onze geest dat?

Er moet toch iets zijn dat de patronen ziet (en herkent)?

En dat zijn wij toch? Wij zijn het (bewust)wezen dat patronen ziet.
S
SjakkaLid
01-01-2024, 00:00
#14
Mindless zei:
Maar alles Ă­s verbonden. En als alles verbonden is, is er 1 geheel.

Maar los daarvan:

Als je niet luistert naar wat je verstand zegt over je ervaring, maar kijkt naar je directe ervaring, dan zie je: alles beweegt door mij, of beter gezegd: alles verschijnt in mij.

Kan het kwaad om in plaats van te luisteren naar het verstand, eens te kijken naar je directe ervaring? Wellicht doet dit je er anders naar kijken, of wellicht niet.
Klik om te vergroten...
Ik snap je punt, en ik zie hoe je redenering logisch voortvloeit uit directe ervaring. Maar voor mij wringt daar juist iets.

Je zegt dat alles in jou verschijnt maar is dat niet precies wat je zou verwachten van een bewustzijn dat begrensd is door z’n eigen constructie? Dat het voelt alsof alles “hier en nu” is, omdat we simpelweg geen toegang hĂ©bben tot wat daarbuiten ligt?

Het lijkt mij juist kortzichtig om de grens van menselijke ervaring gelijk te stellen aan de grens van wat is. Alsof de vissenkom zegt: “meer dan dit bestaat er niet,” puur omdat hij de oceaan niet kent.

Dat alles binnen onze waarneming verbonden lijkt, betekent niet dat dit alles is. Het zegt vooral iets over onze waarneming niet per se over de aard van het geheel.
N
Neo-ShulginistLid
01-01-2024, 00:00
#15
Sjakka zei:
Want ja, ik weet alleen van mijn eigen binnenwereld. Maar wat ik ervaar is zĂł levend, zĂł doordrenkt van betekenis, dat het bijna ondraaglijk is om te denken dat die intensiteit nergens anders bestaat.

Misschien kunnen we de vraag dus niet oplossen met bewijs, maar alleen met iets als herkenning. Geen zekerheid, maar een soort innerlijke resonantie. En dan wordt de echte vraag niet of de ander een binnenkant hééft, maar: ben ik bereid die mogelijkheid werkelijk te zien?
Klik om te vergroten...
Nouja, nogmaals, ik vind het dus heel waarschijnlijk dat die innerlijke belevingswereld ook elders is. Ik ben nu bijvoorbeeld met jou aan het praten, en jij vertelt me dat je er eentje hebt. Ik heb zelf heel veel geleerd over de Boeddha, die ruim 2500 jaar geleden leefde en op heel heldere wijze heeft uitgelegd dat het universum in onszelf zit (Brahman). Binnen het boeddhisme gaat men ervan uit dat alle andere levende wezens ook zo'n ziel hebben waarin het universum wordt gereflecteerd. Het enige is dat zowel het boeddhisme als het solipsisme (als andere ontologieën) niet onweerlegbaar kunnen bewijzen dat alle andere uitgangspunten over wat realiteit is het fout hebben.
S
SjakkaLid
01-01-2024, 00:00
#16
Neo-Shulginist zei:
Nouja, nogmaals, ik vind het dus heel waarschijnlijk dat die innerlijke belevingswereld ook elders is. Ik ben nu bijvoorbeeld met jou aan het praten, en jij vertelt me dat je er eentje hebt. Ik heb zelf heel veel geleerd over de Boeddha, die ruim 2500 jaar geleden leefde en op heel heldere wijze heeft uitgelegd dat het universum in onszelf zit (Brahman). Binnen het boeddhisme gaat men ervan uit dat alle andere levende wezens ook zo'n ziel hebben waarin het universum wordt gereflecteerd. Het enige is dat zowel het boeddhisme als het solipsisme (als andere ontologieën) niet onweerlegbaar kunnen bewijzen dat alle andere uitgangspunten over wat realiteit is het fout hebben.
Klik om te vergroten...
Wat steeds aannemelijker lijkt, is dat het gevoel van een ‘ik’ en van vrije wil niet voortkomt uit een diepere kern, maar uit de werking van het systeem zelf. Bewustzijn, wil, en zelfgevoel lijken geen aparte entiteiten, maar functies van een brein dat informatie verwerkt, keuzes simuleert en zichzelf voortdurend aanpast aan de omgeving.

Dat het voelt alsof er iemand is die kiest, denkt en ervaart, is waarschijnlijk precies hoe een systeem eruitziet dat zo complex is dat het zijn eigen processen kan waarnemen. Het ‘zelf’ is dan geen stabiel centrum, maar een tijdelijke stroom van indrukken, overtuigingen en handelingen die samen een ervaring vormen.

In plaats van dat er een zelf achter de ervaring zit, is de ervaring zelf het enige wat verschijnt. Geen verborgen kern, maar een mechanisme dat zichzelf waarneemt — en daardoor denkt dat het een ‘ik’ is. Misschien is dat wat het betekent om mens te zijn: een systeem dat zichzelf ervaart, zonder de architect te zijn van die ervaring.
N
Neo-ShulginistLid
01-01-2024, 00:00
#17
Sjakka zei:
Wat steeds aannemelijker lijkt, is dat het gevoel van een ‘ik’ en van vrije wil niet voortkomt uit een diepere kern, maar uit de werking van het systeem zelf. Bewustzijn, wil, en zelfgevoel lijken geen aparte entiteiten, maar functies van een brein dat informatie verwerkt, keuzes simuleert en zichzelf voortdurend aanpast aan de omgeving.

Dat het voelt alsof er iemand is die kiest, denkt en ervaart, is waarschijnlijk precies hoe een systeem eruitziet dat zo complex is dat het zijn eigen processen kan waarnemen. Het ‘zelf’ is dan geen stabiel centrum, maar een tijdelijke stroom van indrukken, overtuigingen en handelingen die samen een ervaring vormen.

In plaats van dat er een zelf achter de ervaring zit, is de ervaring zelf het enige wat verschijnt. Geen verborgen kern, maar een mechanisme dat zichzelf waarneemt — en daardoor denkt dat het een ‘ik’ is. Misschien is dat wat het betekent om mens te zijn: een systeem dat zichzelf ervaart, zonder de architect te zijn van die ervaring.
Klik om te vergroten...
Yes! Helemaal mee eens. Mooi verwoord.
M
MindlessLid
01-01-2024, 00:00
#18
Sjakka zei:
Wat steeds aannemelijker lijkt, is dat het gevoel van een ‘ik’ en van vrije wil niet voortkomt uit een diepere kern, maar uit de werking van het systeem zelf. Bewustzijn, wil, en zelfgevoel lijken geen aparte entiteiten, maar functies van een brein dat informatie verwerkt, keuzes simuleert en zichzelf voortdurend aanpast aan de omgeving.

Dat het voelt alsof er iemand is die kiest, denkt en ervaart, is waarschijnlijk precies hoe een systeem eruitziet dat zo complex is dat het zijn eigen processen kan waarnemen. Het ‘zelf’ is dan geen stabiel centrum, maar een tijdelijke stroom van indrukken, overtuigingen en handelingen die samen een ervaring vormen.

In plaats van dat er een zelf achter de ervaring zit, is de ervaring zelf het enige wat verschijnt. Geen verborgen kern, maar een mechanisme dat zichzelf waarneemt — en daardoor denkt dat het een ‘ik’ is. Misschien is dat wat het betekent om mens te zijn: een systeem dat zichzelf ervaart, zonder de architect te zijn van die ervaring.
Klik om te vergroten...
Je omschrijft hier (deels) dit:

1000030150.png

Natuurlijk is dit door een culturele bril heen bekeken, maar als je tussen de regels door leest:

De wereld (zoals wij dénken dat deze is) is een illusie. Brahman (de Realiteit, God of wat voor naam je dat ook geeft) is echt. En diezelfde Brahman ís de wereld. Dus ondanks dat de wereld een illusie is, is het gemaakt van dat wat echt is. Net zoals elke illusie een onderliggende grond van werkelijkheid heeft.

Wat als er inderdaad geen zelf achter zit. Dat er geen zelf Ă­n je (lichaam) zit. Dat er geen sprake is van observator - observatie - het geobserveerde. Maar dat deze drie 1 zijn.

Met andere woorden: Ik ben niet een zelf die de wereld ziet, maar er is geen ik (als op zichzelf staande entiteit) De wereld ziet zichzelf. Het doet alles op zichzelf, inclusief schijnbare opzichzelfstaande entiteiten creëren met gedachten die de wereld vanuit 1 perspectief tonen.

Alan Watts geloof ik noemde de wereld in die zin een self-licking icecream cone. Het heeft niets van buitenaf nodig. Het kent zichzelf simpelweg door zichzelf te zijn.
M
MindlessLid
01-01-2024, 00:00
#19
Sjakka zei:
Je zegt dat het geheel zich hier en nu via jou ervaart. Maar is dat niet precies hoe het zou moeten voelen voor een wezen dat is opgebouwd uit patronen van ervaring?

Misschien is dat hele “hier en nu” niet de kern, maar gewoon een gevolg van hoe ons brein realiteit reconstrueert. Een vertraging verpakt als directheid. Een verhaal van “ik” en “nu” omdat dat evolutionair handig is niet omdat het waar is.

Wat als jouw gevoel van het geheel slechts één perspectief is binnen iets dat oneindig veel groter en veelzijdiger is dan jij ooit kunt ervaren?

Dan is het niet zozeer het geheel dat zich via jou beleeft maar jij die denkt dat je dat bent, omdat je niets anders kĂĄn denken.
Klik om te vergroten...
Maar alles Ă­s verbonden. En als alles verbonden is, is er 1 geheel.

Maar los daarvan:

Als je niet luistert naar wat je verstand zegt over je ervaring, maar kijkt naar je directe ervaring, dan zie je: alles beweegt door mij, of beter gezegd: alles verschijnt in mij.

Kan het kwaad om in plaats van te luisteren naar het verstand, eens te kijken naar je directe ervaring? Wellicht doet dit je er anders naar kijken, of wellicht niet.
M
MindlessLid
01-01-2024, 00:00
#20
Sjakka zei:
Dat het voelt alsof er iemand is die kiest, denkt en ervaart, is waarschijnlijk precies hoe een systeem eruitziet dat zo complex is dat het zijn eigen processen kan waarnemen. Het ‘zelf’ is dan geen stabiel centrum, maar een tijdelijke stroom van indrukken, overtuigingen en handelingen die samen een ervaring vormen.
Klik om te vergroten...
En ja, precies dit. Dit (mathematische) universum is zo complex geworden dat de creaties van dit universum stil gaan staan bij hun eigen bestaan. Maar aangezien er maar 1 onlosmakelijk geheel is (alles is letterlijk verbonden, ook door de wetenschap erkend), is het steeds het geheel die reflecteert op zichzelf. Alleen doet het dat hier op deze manier en daar op die manier.

Excuses voor de vele quotes, maar het sluit er precies op aan:

1000030151.jpg


Wederom: dit is vanuit een bepaalde culturele context. In dit geval waarschijnlijk een Christelijke. Als het woord God je tegenstaat, kun je die vervangen door een andere. Bijvoorbeeld:

Het geheel slaapt in de mineralen, ontwaakt in de planten, beweegt/loopt in de dieren en denkt (tot zichzelf) in (als) de mens.
AI Samenvatting

"AI Samenvatting is momenteel niet beschikbaar (Service offline)."