Vergeet mijn ervaring.
Is er iets dat bewust is, in jouw eigen ervaring?
Ik zou het niet een 'wie' noemen, maar een 'wat'. Misschien is het een 'ik' noemen te verwarrend, omdat we de 'ik' zo erg gekoppeld hebben aan het lichaam.
Vergeet anders dat woord 'ik'. Het is toch maar een beschrijving ervan.
Wat is het dat bewust is, wat is het dat daadwerkelijk weet/ziet in jouw eigen ervaring? Je kunt je aandacht (gericht op bijvoorbeeld de wereld/zintuigen of op gedachten) terugleiden naar zijn bron.
Also:
Bekijk bijlage 65533
De wereld is een illusie, alleen Brahman (God, of het eeuwige als je het niet religieus getint wilt zien) is echt en Brahman Ăs de wereld.
Dus ondanks dat de wereld onecht is, is datgeen waarvan de wereld gemaakt is echt. Een illusie moet een basis van werkelijkheid hebben.
Zelf en wereld komen trouwens ĂĄltijd samen op. Verschijnt het ene, dan verschijnt het andere. En verdwijnt het ene, dan verdwijnt het andere.
Wat ik zelf denk? Dat is lastig precies te zeggen, maar ik voel me aangetrokken tot een soort synthese van verschillende perspectieven iets wat jij impliciet ook lijkt te doen.
Als ik kijk naar de kwantumfysica, lijkt daar een soortgelijke spanning te bestaan: de waarnemer is nooit los te koppelen van wat er waargenomen wordt. Zodra je kijkt, verandert wat je ziet. Dat roept voor mij een fundamentele vraag op: bestaat er wel zoiets als een objectieve buitenwereld, onafhankelijk van bewustzijn? Of is âde wereldâ alleen compleet in relatie tot dat wat het ervaart?
Tegelijkertijd merk ik dat we, als menselijke wezens, bijna onvermijdelijk in dualistische kaders denken: binnen/buiten, ik/niet-ik, ervarende/object. Misschien is dat gewoon hoe ons cognitief apparaat gestructureerd is â evolutionair gevormd tot domein-denkers. Het âikâ als centrum van ervaring is dan geen solide kern, maar een soort knooppunt waarin allerlei indrukken samenkomen. Geen statisch iets, maar een voortdurende stroom waarin âervarenâ en âervaarderâ tegelijk ontstaan.
Dus wanneer je vraagt: âWat denkt jij dat het is dat voelt?â dan denk ik: misschien ligt precies dĂĄĂĄr de grens van wat denken kan. Misschien is het âvoelenâ niet iets dat door een âietsâ gedaan wordt, maar is het gevoel zelf de kern. Geen âwieâ voelt, maar: er is voelen. Zoals in kwantummechanica geen deeltje âisâ totdat het gemeten wordt, zo is er misschien geen âikâ die voelt â tot het gevoel zich aandient, en dan zeggen we achteraf: âik voelde.â
Ik denk dus dat het idee van een losstaand subject uiteindelijk oplost in relatie. In beleving. In het subtiele punt waar âhet eneâ en âhet andereâ elkaar voortbrengen. Misschien is dĂĄt bewustzijn: geen entiteit, maar een voortdurende dans van verschijnen en verdwijnen â precies zoals je zei: verschijnt het ene, dan verschijnt het andere. Verdwijnt het ene, dan verdwijnt het andere.