Ik weet niet of ik het eens ben met het feit dat andere organismen een `Ik ben` hebben. Helaas heb ik het vak gedragsbiologie en ook neurobiologie niet gevolgd, en ben ik dus geen expert, maar kan je een bacterie zelfbewust noemen? Vergeet niet dat de grootste biodiversiteit op aarde micro-organismen zijn. Er zijn verschillende soorten zelfbewustzijn die je in dieren kan tegenkomen. Lichamelijk zelfbewustzijn. Dit wordt vaak getest door verschillende experimenten met spiegels. Zelfs mieren blijken hier in consistent zelfbewust (hoe cool is dat). Dan is er ook nog sociaal zelfbewustzijn, dus bewustzijn van jouw plek in een grotere structuur. Zie je dus vooral in sociale dieren. En ten slotte introspectief bewustzijn. Dit betekend dat je jouw eigen gevoelens als zodanig kunt herkennen en interpreteren. Hier ben ik niet zo goed in xD. Geen enkele schimmel, bacterie, archeae of plant heeft een van deze drie vormen van bewustzijn. Zij hebben geen eens een centraal zenuwstelsel. Veranderingen in de staat van bijvoorbeeld een plant zijn puur chemische reacties op omgevingsfactoren. Dit verloopt automatisch en op geen moment maakt de plant een beslissing (het is trouwens bizar fascinerend hoe planten dit doen). Het lijkt mij dus dat je in het grootste deel van de levende wereld niet van bewustzijn kunt spreken, laat staan zelfbewustzijn. Ik geef toe dat wat betreft dieren de scheidslijn erg vaag is. Ik vraag mij af hoe jij hier over denkt.
Ik heb naar aanleiding van je post nog verder over de aard van bewustzijn na zitten denken.
![:)]()
Bedankt voor de uitgebreide post. Erg interessant om te lezen en op te reflecteren. Misschien dat het in mijn reactie hierop overkomt dat ik je argumenten probeer te ontkrachten, maar ik kijk vanuit een nogal onconventioneel standpunt denk ik. Hopelijk vind je dit niet vervelend. Om te beginnen:
Veranderingen in de staat van bijvoorbeeld een plant zijn puur chemische reacties op omgevingsfactoren. Dit verloopt automatisch en op geen moment maakt de plant een beslissing
Er is inderdaad geen beslissing. Maar is het maken van beslissingen een voorwaarde voor bewustzijn? Is het niet eerder zo dat wij als wezens met een zeer complex zenuwstelsel en brein de neiging hebben om bewustzijn óók als complex te zien?
Je bent vast wel bekend met de experimenten waarin een intentie uitgesproken wordt tegen water. Afhankelijk van de soort intentie, veranderd de vorm van de structuur van het water of de ijskristallen. Dit alleen al geeft aan dat water een zeer simpele vorm van bewustzijn heeft. En niet alleen dat, het geeft aan dat materie reageert op de geest. Wat het 'Ik Ben' bewustzijn is, is wellicht veel simpeler dan wat wij vaak denken dat het is. We hebben een abstracte voorstelling bij 'bewustzijn', omdat onze geest in staat is bewustzijn te conceptualiseren. Daarom zeggen we ook vaak dat we een bewustzijn hébben, omdat we die abstractie in onze geest kunnen houden. Maar is het niet eerder zo, dat we bewustzijn
zijn. Neem bijvoorbeeld weer het water. (En nu hebben we ons vermogen om te conceptualiseren even nodig) Vanuit water gezien 'is' jouw intentie, het 'bestaat'. Uiteraard denkt water niet na over jouw intentie en maakt dan op basis daarvan de beslissing om zich daarnaar te vormen, maar alsnog is jouw intentie een realiteit voor het water. Omdat zijn vorm (in real-time) reageert op jouw intentie. Ergo, water heeft een bepaalde mate van bewustzijn. Water!
De misvatting van bewustzijn ligt er denk ik in dat 'Ik Ben' en 'Het Is' gescheiden worden door de menselijke geest. We veronderstellen dat we bewust zijn ván iets. Maar dat waar we van denken waar perceptie ván is, is dat niet (de reflectie van) ons bewustzijn? De vorm van het water is onze intentie áls water. Water "heeft" natuurlijk geen bewustzijn, het 'is' bewustzijn. Wederom is het onze abstractie van "bewustzijn" die we proberen te verenigen met een object. Maar daardoor gaan we voorbij aan de simpele ervaring van bewustzijn, waar geen denken voor vereist is. Denken is voor ons complexe wezens een mogelijkheid, maar ook denken is slechts een vorm, een distortie van bewustzijn.
Ook vind ik het niet ondenkbaar dat zelfbewustzijn is voortgekomen uit niet - zelfbewustzijn door evolutie. Ik moet echter toegeven dat ik de tussenstappen waarmee dit gebeurd zou kunnen zijn, niet goed kan visualiseren. Het is je inderdaad enorm moeilijk voor te stellen. Toch heeft evolutie zoveel mirakels kunnen bewerkstelligen. Kijk naar de elegantie waarmee apen door de bomen slingeren, hoe zaadjes precies weten wat het ideale moment is om uit te komen, de geweldige symbiose tussen mycorrhiza en de wortels van grassen, en nog praktisch oneindig veel meer voorbeelden.Waarom zou (zelf)bewustzijn een uitzondering zijn. Als computers ooit zelfbewust worden, zullen wij zeker weten of zelfbewustzijn kan ontstaan uit niet - zelfbewustzijn. Tot dan blijft dit allemaal erg semantisch.
Evolutie is een verklaring voor al deze dingen. Een hele goede verklaring. Maar is een verklaring niet een manier om verstandelijk een fenomeen te begrijpen? En is dat begrip niet alleen van toepassing op specifiek onze menselijke geest?
Ten slotte wil ik het ook graag even hebben over de begrippen spontaniteit en intuititie, die je noemt in connectie met zelfbewustzijn. Hier ga ik nog vager worden. Ik wil graag vermelden dat onderstaande is geinspireerd is door onder andere Sam Harris, en zijn meningen over vrije wil. De vraag is, vind ik, of dit wel bestaat. Of is elke beslissing die jij maakt een direct gevolg van de staat van jouw hersens (de genetische make-up, en alle opgeslagen ervaringen). Had ik ook iets anders kunnen typen, of kunnen besluiten jou niet te antwoorden? Zijn spontane dingen echt spontaan, of voelen ze alleen spontaan, terwijl het eigenlijk de enige mogelijke respons van jouw hersens zijn? Bestaat de ik als individu, of is de ik gewoon de staat van jouw hersens, voor wie het fijn is om te denken dat hij ook daarbuiten op een bepaalde manier bestaat? Ik vind het moeilijk om redelijk na te denken over deze vragen, omdat ik zo graag wil dat er iets meer is. Maar ik wilde je dit in ieder geval meegeven om over te reflecteren.
Als je jouw geest (jouw denken) kunt zien, in zijn totaliteit. Dan sta je er toch buiten? Maar dat is gezien vanuit een 'bewustzijn is fundamenteel' wereldbeeld en correspondeert wellicht niet met jouw beschouwing.
Persoonlijk denk ik dat je de vrije wil hebt om je perspectief (vanwaar je kijkt) binnen of buiten je geest te plaatsen.
Ook leuk om te bedenken is, wat dit (mogelijke) gebrek aan vrije wil zou betekenen voor ethiek. Als iedereen dit kon accepteren, zou niemand ooit meer ergens boos over worden. Want die psychopaat die jouw moeder heeft doodgestoken, kon eigenlijk niet anders, en is net zo goed slachtoffer van zijn eigen brein als jouw moeder. Dit was natuurlijk een wat extreem voorbeeld, maar je kunt je voorstellen dat het moeilijk is om nog boos te worden op mensen als ze eens wat vervelends doen, omdat je snapt dat hun hersens alles ook maar op de best mogelijke manier proberen te interpreteren, en soms gaat dit mis. Dit is natuurlijk niet een erg menselijke manier van denken en om dit echt in de praktijk toe te passen vereist denk ik extreem veel meditatie.
Ja, dat zou voor empathie kunnen zorgen.
![:)]()
Al denk ik persoonlijk dat als men een normaal functionerend ego heeft, dat men uit vrije wil zijn/haar perspectief kan verplaatsen en zo het onbewuste script overstijgt en bewustzijn brengt in lichaam en geest. Maar daarvoor is eerst een "gezond" ego nodig.
Zo lees ik, dat planten geen "ik ben" zouden kennen.
Is dit werkelijk zo, hoe weet je dit?
Er zijn medemensen, die regelmatig met bomen " in gesprek gaan ", en, deze mensen beweren dat planten, met wie zij contact hebben, een betere groei zouden vertonen.
Prinses Irene bijvoorbeeld, sprak vaak met bomen.
Ze hebben een aanwezigheid, een 'presence'.
![:)]()
Die aanwezigheid kan bijvoorbeeld tijdens een psychedelische trip soms zelfs ervaren worden vanuit het perspectief van bijvoorbeeld een boom of plant. Maar het houdt niet op bij levende organismen. Alles heeft een 'presence'. Wat er dan denk ik soms gebeurd, is dat de menselijke geest die aanwezigheid vertaalt naar een taal die de menselijke geest begrijpt. Een interpretatie dus.
Materialen, die wij gebruiken bij bijvoorbeeld communicatie . Computers las ik, hebben deze geen : ingegeven " ik ben"?
Waarom niet?
Sommige van deze apparaten komen akelig dicht in de buurt van een soort van "Ik ben"..
Zie eens, hoe met sommige van deze apparaten zeer ingewikkelde problemen in bijvoorbeeld berekeningen kunnen worden opgelost in een oogwenk...
Materialen 'zijn'. En ze staan in relatie tot hun omgeving, wat al impliceert dat ze een simpel bewustzijn hebben. Als ik een steen door mijn raam gooi, is mijn raam zich heel bewust van die steen. Maar niet zoals een mens zich bewust is, wanneer het door de geest naar de wereld kijkt.
Mwa ik zou niet weten waarom niet. Uiteindelijk is het Kosmisch bewustzijn, het oceaan waar wij trillingen van zijn, ook ergens ontstaan. Het ontstaan van bestaan is ooit ergens begonnen te bestaan. Al is het vanuit het niets of bestaat bestaan helemaal niet. Toch ervaren wij het, dus moet die ervaring (vooral ervaring als bewustzijn) ergens begonnen zijn. Het "niks" evolueerde naar een enkel bewustzijn. Dit bewustzijn evolueerde naar een universum met trillingen. Om het verhaal even kort te houden
![:)]()
Maar "bestaat" het (kosmisch) bewustzijn? Kun je je eigen bewustzijn zien? Nergens kan ik mijn bewustzijn vinden als iets dat bestaat, maar alsnog 'is' het hier overduidelijk. 'Ben' ik hier overduidelijk. Ik weet dat ik ben. I Am That I Am.
Om deze reden wordt weleens onderscheid gemaakt tussen 'zijn' en 'bestaan'. Je zegt dat het "niks" evolueerde naar een enkel bewustzijn en dan naar een universum met (van?) trillingen. Maar bewustzijn is "niks". Niks fysieks bedoel ik dan. En bewustzijn 'is'. Waar is er een begin en een eind aan bewustzijn?
De noties dat iets altijd een begin moet hebben en altijd een creator zijn wellicht incorrect. Alles dat 'in bestaan' komt heeft een begin, maar valt bewustzijn in diezelfde categorie? Door simpele observatie kan in mijn ogen gezien worden dat dat niet zo is.
Tjah helaas zijn ze hier al veel verder in dan wij beseffen. Computers leren zichzelf al. Is al een vorm van evolutie.
Klopt ja... En dat kan nog eng worden...
