Hoe de handel in lachgas in vier jaar tijd uit de hand liep, en wat een verbod teweeg kan brengen
7 september 2020
Het inhaleren van lachgas is in vier jaar tijd zo gangbaar geworden dat een branchevereniging van lachgasleveranciers is ontstaan, en de oprichter daarvan, Leon Riemers, weet wat ik bedoel als het over de kinderoptocht gaat die na een door de politie opgebroken coronafeestje door mijn wijk trok: zeulend met gascilinders, af en toe pauzerend voor een ballon bliezen ze de aftocht, sommigen voorzien van een winkelwagen om hun kiloâs aan narcosemiddel te vervoeren.
Dag in dag uit stijgt een penetrant sissen op van hangplekken en parkeerplaatsen, zo kort en hard als de roes die het geeft - een minuut dronkenschap, zeggen ze. Leon handelt in lachgas en hoort âs avonds thuis ook het psssjjjjjjt psssjjjjjjt beneden op straat, een geluid dat inmiddels voor kennisgeving wordt aangenomen.
Wat Leon eerst zegt is dit: al die negatieve aandacht voor lachgas, de verhalen over dwarslaesies, rotzooi, verkeersongevallen gaan voorbij aan de andere kant. âNegativiteit verkoopt nu eenmaal beter; de media schrijven niet over mensen die gewoon van hun ballonnetje genieten, gezellig met anderen, want het is vooral een sociaal gebeurenâ.
Later zegt hij: âHet is uit de hand gelopenâ.
Lachgas, dat waren toch die gekke slagroompatronen, nou, het gaat inmiddels per tank van twee of vier kilo van de hand, eenvoudig per 06 te bestellen, 24/7 en binnen een halfuur in huis. De lachgasdokter, de lachgastaxi, partygas24, spacegas â alles altijd beschikbaar voor weinig.
Dit is een cowboymarkt geworden en de overheid struikelt erachteraan, zegt Leon, âdie heeft jaren verzaakt in te grijpenâ, en komt nu uit arren moede met een verkoopverbod. Elke dag krijgt hij telefoon van handige handelaren die een leverancier zoeken, âdie zich met het verbod op komst een positie op de markt proberen te verwerven zodat ze straks een netwerk hebben als de lachgasverkoop ondergronds gaat. Ze weten dat de prijzen stijgen na een verbod.â
Leons bedrijf HPN2O (naar de scheikundige naam, distikstofmonoxide) verkoopt lachgas aan de horeca waar een ballonnetje doorgaans drie euro kost. De plek met de minste problemen. Maar nu steeds meer burgemeesters âin paniekâ de verkoop via geitenpaadjes verbieden (overlast, te lange rijen, anderhalvemeter) en corona het uitgaansleven uitdunt, wordt hij steeds meer ânoodgedwongenâ een groothandelaar.
Het is op zoân bedrijventerrein in de polder: sierbestrating, oriĂ«ntaalse meubels, bloemen. De truck uit Turkije heeft net twintig pallets lachgas gebracht, forse flessen tot honderd kilo die worden overgepompt in kleinere cilinders, wat ook gepaard gaat met gesis. âMedisch lachgasâ, zegt Leon consequent, ooit bedoeld als narcosemiddel. Niet de slagroompatronen (food grade lachgas) of het âtechnisch lachgasâ dat als brandstofsupplement wordt gebruikt voor raceautoâs.
Leon kent het sinds de jaren negentig: hij was âeen flinke stapperâ en trof hier en daar een tankje aan âen dan gewoon met zân allen even een ballonnetje doen, geweldigâ. Zijn eerste cilinders kocht hij met de smoes dat ze nodig waren voor zijn autobedrijf. Lachgashandelaren, zegt Leon, staan vaak te boek als garagebedrijf of cateraar. Als ze te boek staan.
In 2016 werd lachgas plotseling legaal, na een uitspraak van de Hoge Raad die vreemd genoeg niet om lachgas draaide maar om een andere drug â het is een bochtig juridisch verhaal waar zelfs de twee betrokken advocaten, Kelder en Baumgardt, niet helemaal uitkomen als ik ernaar vraag. Komt erop neer dat justitie drugs probeerde te verbieden door ze onder de Geneesmiddelenwet te scharen, wat dus mislukte. Nu valt lachgas onder de Warenwet.
Het gaf Leon de kans uit de financiĂ«le wereld te ontsnappen waar hij werkte als beleggingsadviseur, en een lachgasbedrijf te beginnen. Hij importeert zonder smoezen uit Turkije. Zelf is hij streng voor zijn afnemers, zegt hij: opslag, transport, vergunning, alles moet in orde zijn. âMaar zestig tot tachtig procent van de verkopers werkt zwart, en met een verbod verdwijnt het laatste stukje verantwoordelijkheidsbesef.â
Zijn Branchevereniging Verantwoordelijke Lachgas Leveranciers (BVLL) heeft veertig leden, hij schat het aantal verkopers op honderden. Het is Hollandse handel in optima forma: de truc is een goede aanvoer- en afzetlijn. Regels, dat heeft de branche nodig, zegt hij, waaronder een registratieplicht voor handelaren, minimumleeftijd, opleidingen voor verkopers, waarschuwingen op verpakkingen, voorlichting. Een keurmerk.
Hoe dan ook: lachgas blijft, dat weet hij zeker, ook als de staatssecretaris het op Lijst II van de Opiumwet zet. Dan gaat iedereen in het buitenland bestellen. Maar zo gaat de lol er wel af.
âIk heb een aanbieding liggen om in BelgiĂ« te verkopen maar denk steeds vaker: wil ik dit nog wel?â
www.volkskrant.nl
