#1
Niemand kan op afstand iets definitiefs zeggen over wat er met je oude maat aan de hand is en zeker het maken van inschattingen over het wel of niet lijden aan persoonlijkheids- of stemmingsstoornissen kun je het beste met een korrel zout nemen. Dit mag zelfs een psycholoog of psychiater die Jaap niet persoonlijk onderzocht heeft niet doen. Speculeren kan natuurlijk wel helpen, maar beschouw wat anderen en ik zeggen dus vooral als speculatie.
Een narcistische persoonlijkheidsstoornis lijkt mij ook niet aan de orde. Het woord narcist wordt tegenwoordig te pas en te onpas gebruikt om mensen die (in de publieke sfeer) iets anti-sociaals doen te beschrijven. Natuurlijk kan iemand narcistische trekken hebben, maar om werkelijk in aanmerking te komen voor de diagnose moet iemand een patroon van antisociaal gedrag vertonen dat zo duidelijk is dat dit in jouw jeugdjaren met Jaap al op zou zijn gevallen. Het is mogelijk om een relatie op te bouwen met iemand met deze stoornis, maar dat je de relatie van twintig jaar als 'altijd solide' hebt ervaren (afgezien van de afgelopen tijd dan) en Jaap als iemand die 'altijd voor je klaar heeft gestaan' is door de aard van deze stoornis praktisch onmogelijk. Je zou natuurlijk kunnen stellen dat de stoornis zich kortgeleden ontwikkeld kan hebben bij Jaap, maar dit lijkt mij ook sterk; een narcistische persoonlijkheidsstoornis ontwikkelt zich vrijwel altijd in de tiener- of adolescentiejaren en er is überhaupt discussie over of de stoornis nog na de adolescentiefase zijn intrede kan maken.
Een borderline persoonlijkheidsstoornis of bipolaire stoornis hangt sowieso wat nauwer samen met het gedrag dat je beschrijft, maar meer dan dat kun je op afstand eigenlijk niet zeggen. Ook deze stoornissen leiden doorgaans tot extreme uitingen, waarbij momenten ontstaan dat er geen land met iemand te bezeilen is en iemand zichzelf totaal niet meer kan beheersen. Ik heb zelf toevallig een gezin boven me wonen dat een dochter heeft die aan een van deze stoornissen lijdt en die gaat in haar emotionele uitbarstingen zo wild tekeer dat ik zelden rust heb en er al een aantal keer politie bij betrokken is geweest. Ook weet ik van clinici die cliënten met dergelijke stoornissen behandelen dat als ze iets hebben gedaan om het vertrouwen van een cliënt te schaden, zoals even niet bereikbaar zijn op een moment dat de nood voor contact bij de cliënt hoog was, dit nog maanden- al dan niet jarenlang gespreksonderwerp kan blijven in hun sessies. Natuurlijk heeft elke stoornis een spectrum en kunnen de uitingen ook minder extreem zijn, maar mijn punt is dat dit dus wel echt heftige stoornissen zijn die meestal niet toepasbaar zijn op iemand die sinds kort antisociaal gedrag is gaan vertonen.
Misschien is er daadwerkelijk sprake van de ontwikkeling van een ziektebeeld bij Jaap. Misschien ook wel niet. Zijn gedrag kan ook gerelateerd zijn aan wat er de afgelopen jaren of op dit moment allemaal wel en niet in zijn leven speelt. Misschien is hij wel diepongelukkig en is de enige sociaal acceptabele manier voor hem om zijn verdriet te uiten door in woede uit te barsten, een uiting die jongens/mannen wel vaker verkiezen boven een uiting van verdriet en die juist wijst op weggestopt verdriet. Wat er met Jaap aan de hand is is uiteindelijk giswerk. Ik denk dat je je daarom het beste vooral kunt focussen op het gesprek met hem aan blijven gaan om erachter te komen waar al zijn onvrede, woede, verdriet en alles wat er nog meer bij komt kijken vandaan komt. Hechting lijkt een centraal thema te zijn waar het bij hem knelt, dus het is belangrijk dat hij die hechting juist voelt als je met hem praat. Laat dus vooral op het moment dat je het over jullie relatie en gedrag hebt merken dat hij nog net zo belangrijk voor je is als hij altijd geweest is en spreek je waardering voor hem uit. Als je hem die zekerheid biedt en hij zich veilig en vertrouwd kan voelen is de kans dat het een succesvol gesprek wordt waarmee je iets kunt veel groter. Veroordeel liever niet en probeer niet zelf tot conclusies te komen, dit werkt vaak averechts. Ook stel ik voor jezelf kwetsbaar op te stellen. Het makkelijkste is om in mindere mate of zelfs helemaal niet te laten merken in hoeverre hij jou heeft geraakt met zijn manier van doen, maar we hebben over een evolutieproces van miljoenen jaren juist een emotioneel arsenaal meegekregen met als functie om andermans empathie te activeren en de mogelijkheid te bieden begripvol te kunnen zijn. Daarbij geef je daarmee impliciet aan dat je om jullie relatie geeft.
Succes met alles. Het is een vervelende situatie en het zou jammer zijn als een decennialange vriendschap hier aan ten onder gaat. Hopelijk kun je iets met het advies dat het forum je heeft gegeven.
Een narcistische persoonlijkheidsstoornis lijkt mij ook niet aan de orde. Het woord narcist wordt tegenwoordig te pas en te onpas gebruikt om mensen die (in de publieke sfeer) iets anti-sociaals doen te beschrijven. Natuurlijk kan iemand narcistische trekken hebben, maar om werkelijk in aanmerking te komen voor de diagnose moet iemand een patroon van antisociaal gedrag vertonen dat zo duidelijk is dat dit in jouw jeugdjaren met Jaap al op zou zijn gevallen. Het is mogelijk om een relatie op te bouwen met iemand met deze stoornis, maar dat je de relatie van twintig jaar als 'altijd solide' hebt ervaren (afgezien van de afgelopen tijd dan) en Jaap als iemand die 'altijd voor je klaar heeft gestaan' is door de aard van deze stoornis praktisch onmogelijk. Je zou natuurlijk kunnen stellen dat de stoornis zich kortgeleden ontwikkeld kan hebben bij Jaap, maar dit lijkt mij ook sterk; een narcistische persoonlijkheidsstoornis ontwikkelt zich vrijwel altijd in de tiener- of adolescentiejaren en er is überhaupt discussie over of de stoornis nog na de adolescentiefase zijn intrede kan maken.
Een borderline persoonlijkheidsstoornis of bipolaire stoornis hangt sowieso wat nauwer samen met het gedrag dat je beschrijft, maar meer dan dat kun je op afstand eigenlijk niet zeggen. Ook deze stoornissen leiden doorgaans tot extreme uitingen, waarbij momenten ontstaan dat er geen land met iemand te bezeilen is en iemand zichzelf totaal niet meer kan beheersen. Ik heb zelf toevallig een gezin boven me wonen dat een dochter heeft die aan een van deze stoornissen lijdt en die gaat in haar emotionele uitbarstingen zo wild tekeer dat ik zelden rust heb en er al een aantal keer politie bij betrokken is geweest. Ook weet ik van clinici die cliënten met dergelijke stoornissen behandelen dat als ze iets hebben gedaan om het vertrouwen van een cliënt te schaden, zoals even niet bereikbaar zijn op een moment dat de nood voor contact bij de cliënt hoog was, dit nog maanden- al dan niet jarenlang gespreksonderwerp kan blijven in hun sessies. Natuurlijk heeft elke stoornis een spectrum en kunnen de uitingen ook minder extreem zijn, maar mijn punt is dat dit dus wel echt heftige stoornissen zijn die meestal niet toepasbaar zijn op iemand die sinds kort antisociaal gedrag is gaan vertonen.
Misschien is er daadwerkelijk sprake van de ontwikkeling van een ziektebeeld bij Jaap. Misschien ook wel niet. Zijn gedrag kan ook gerelateerd zijn aan wat er de afgelopen jaren of op dit moment allemaal wel en niet in zijn leven speelt. Misschien is hij wel diepongelukkig en is de enige sociaal acceptabele manier voor hem om zijn verdriet te uiten door in woede uit te barsten, een uiting die jongens/mannen wel vaker verkiezen boven een uiting van verdriet en die juist wijst op weggestopt verdriet. Wat er met Jaap aan de hand is is uiteindelijk giswerk. Ik denk dat je je daarom het beste vooral kunt focussen op het gesprek met hem aan blijven gaan om erachter te komen waar al zijn onvrede, woede, verdriet en alles wat er nog meer bij komt kijken vandaan komt. Hechting lijkt een centraal thema te zijn waar het bij hem knelt, dus het is belangrijk dat hij die hechting juist voelt als je met hem praat. Laat dus vooral op het moment dat je het over jullie relatie en gedrag hebt merken dat hij nog net zo belangrijk voor je is als hij altijd geweest is en spreek je waardering voor hem uit. Als je hem die zekerheid biedt en hij zich veilig en vertrouwd kan voelen is de kans dat het een succesvol gesprek wordt waarmee je iets kunt veel groter. Veroordeel liever niet en probeer niet zelf tot conclusies te komen, dit werkt vaak averechts. Ook stel ik voor jezelf kwetsbaar op te stellen. Het makkelijkste is om in mindere mate of zelfs helemaal niet te laten merken in hoeverre hij jou heeft geraakt met zijn manier van doen, maar we hebben over een evolutieproces van miljoenen jaren juist een emotioneel arsenaal meegekregen met als functie om andermans empathie te activeren en de mogelijkheid te bieden begripvol te kunnen zijn. Daarbij geef je daarmee impliciet aan dat je om jullie relatie geeft.
Succes met alles. Het is een vervelende situatie en het zou jammer zijn als een decennialange vriendschap hier aan ten onder gaat. Hopelijk kun je iets met het advies dat het forum je heeft gegeven.
