Heeft iemand toegang tot dit aritkel?
Ja. Komtie:
Het gebruik van oppervlakkige slaap- en kalmeringsmiddelen loopt uit de hand. Mede door de hoge werkdruk komen huisartsen niet toe aan hulp voor patiƫnten bij het bouwen.
Honderdduizenden Nederlanders slikken veel te lange slaap- en kalmeringsmiddelen. Na twee weken moeten patiƫnten feitelijk met deze medicijnen stoppen, maar ze krijgen vaak nog maandenlang herhaalrecepten. Ruim 125.000 mensen slikken de pillen zelfs langer dan een jaar.
De medicijnen, geschikt voor de groep benzodiazepinen (benzo's), worden vooral door de huisarts, maar ook door psychiaters gebruikt. Huisartsen handelen door benzo's langer voor te schrijven in strijd met de eigen richtlijn, die stelt dat zij maar eenmalig maximaal tien tabletten mogen voorschrijven. De werking van de pillen neemt snel af, waardoor het risico op verslaving wordt veroorzaakt.
In 2023 gebruikten in totaal 125.100 mensen benzo's langer dan een jaar, blijken uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK), opgevraagd door platform voor onderzoeksjournalistiek Investico en
Trouw . Nog eens 272.100 mensen slikten de medicijnen ruim acht maanden, 410.300 mensen langer dan vier maanden.
Vorig jaar kregen ruim 1,2 miljoen Nederlanders deze middelen. De richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) stelt dat artsen 'chronisch gebruik' moeten aanpakken. De stelregel is dat maar vijf tot tien tabletten - in een week - geslikt mogen worden, maar de huisarts is pas verplicht om met zijn patiƫnt afbouw te overwegen als die in drie maanden meer dan zes dagen benzo's slikt.
Knelpunten bij richtlijnā
Het NHG weet niet of huisartsen zich aan deze richtlijn houden. āWe kunnen niet in de spreekkamer kijkenā, zegt een eerlijk. Wel erkent het NHG dat er 'knelpunten' zijn bij de uitvoer van de richtlijn, onder andere omdat huisartsen niet altijd genoeg tijd hebben om patiĆ«nten te helpen afbouwen. Hoe snel iemand wordt gebouwd, is afhankelijk van de persoon en de omstandigheden. Hoe langer iemand benzo's leuk vindt, hoe ingewikkelder de afbouw.
Vijftien jaar geleden nam het kabinet maatregelen om verslaving te voorkomen. Benzodiazepinen worden sinds 2009 in de regel niet meer betaald uit het basispakket van de zorgverzekering. Uit de cijfers van SFK blijkt dat in 2023 meer dan 800.000 patiƫnten de medicatie zelf betaalden. Waarschijnlijk krijgt de rest van de gebruikers, 400.000 mensen dus, de medicijnen vergoed omdat ze een permanente angststoornis of epilepsie hebben - de twee belangrijkste mogelijkheden om de middelen via de zorgverzekering te krijgen.
Te goedkoopā
Het ontmoedigingsbeleid heeft dus geen groot effect gehad, ziet Anke Lambooij van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik. āHet gebruik van de benzodiazepinen in Nederland is nog steeds ongezond hoogā, vindt zij. Een verklaring daarvoor is de relatief lage prijs: een pakje van het vaak voorkomende slaapmiddel oxazepam, waar je een week mee doet, kost de eerste keer rond de 16 euro. Recepten zijn een tientje goedkoper.
Onduidelijk is ook hoe vaak gebruikers benzo's of schadelijke medicijnen bestellen via internet. Online worden schematische klonen van bestaande benzodiazepinen aangeboden, de aanbevolen
designer benzoās . Verslavingsartsen ziet dat steeds meer gebruikers zich aanmelden in klinieken. De kwaliteit van de middelen die op internet worden aangeprezen is bovendien omstreden ā niet voor niets wordt daar ook voor transparante door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Recentelijk is de Tweede Kamer een wet aangegaan om
designer drugs zoals xtc en 3MMC te verbieden, maar hier vallen de varianten van benzodiazepinen nog niet onder.
āOnnodig langdurig gebruik is onwenselijk in verband met de mogelijke afhankelijkheidā, zegt een uitspraak van het ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport in een reactie op de SFK-cijfers over het gebruik van benzo's. De oorzaak zoekt het ministerie vooral bij de drukbezette huisarts. āDe werkdruk in de huisartsenzorg is hoog.ā
Het ministerie verwachtte wel dat huisartsen aan de slag gaan en serieus werk gaan maken van het bouwen van deze ontoereikende middelen bij hun patiƫnten. Daardoor heeft het naar het vorige jaar afspraken gemaakt om huisartsen meer tijd per patiƫnt te gunnen. De extra tijd kunnen huisartsen gebruiken voor het begeleid en begeleiden van de afbouw.
www.trouw.nl
En:
