Wat is 5-HTP?
5-HTP is de grondstof van serotonine. Serotonine is een belangrijke neurotransmitter (een soort boodschapper-molecuul, die een boodschap van de ene aan de andere zenuwcel doorgeeft) die invloed heeft op o.a. eetlust, seksdrift, depressie, zelfvertrouwen, onrust, agressie, darmperistaltiek, pijngevoeligheid en het slaapproces. Als het serotonineniveau in de hersenen hoog genoeg is, geeft dat een relaxed, licht euforisch gevoel.
Door ervoor te zorgen dat er voldoende 5-HTP in het lichaam aanwezig is, wordt de aanmaak van serotonine gestimuleerd. Dat heeft allerlei positieve effecten:
5-HTP en anti-depressie
De meest gebruikte antidepressiva proberen de beschikbaarheid en werkzaamheid van serotonine in de hersenen te vergroten. Dat doet 5-HTP ook, maar zonder de bijwerkingen die reguliere antidepressiva vaak hebben. Ook werkt 5-HTP sneller: als het aanslaat is dit binnen een paar dagen tot twee weken al te merken.
5-HTP en paniekaanvallen
Uit onderzoek is gebleken dat 5-HTP de intensiteit van paniekaanvallen kan verminderen, vooral bij vrouwen.
5-HTP en gewichtsafname
Serotoninetekort maakt dik. Serotonine heeft een grote invloed op het gevoel van verzadiging. Serotoninetekort kan leiden tot meer behoefte aan koolhydraten en daarmee gepaard gaande vreetbuien. Er is onderzoek gedaan naar het gebruik van 5-HTP om het verzadigingsgevoel eerder te laten intreden en zo overmatig eten te voorkomen. 5-HTP blijkt in staat om mensen met obesitas minder te laten eten en zo een te laten afvallen.
5-HTP en slaapstoornissen
’s Nachts wordt in het lichaam serotonine omgezet in melatonine. Melatonine regelt de slaap-waakcyclus. Uit verschillende studies blijkt dat 5-HTP de slaap bevordert via verbetering van de synthese van melatonine. 5-HTP blijkt vooral de hoeveelheid REM-slaap te verhogen. Hoge doses (minimaal 600 mg) kunnen zeer levensechte dromen of zelfs nachtmerries veroorzaken.
5-HTP en Fybromyalgie
Patiënten met fibromyalgie blijken lage serotonine- en tryptofaanniveaus te hebben. Antidepressiva die de beschikbaarheid van serotonine vergroten, blijken de symptomen van fibromyalgie te kunnen verminderen. 5-HTP is dan een voor de hand liggend middel. Zeker drie klinische onderzoeken hebben een gunstige invloed van 5-HTP op de symptomen van fibromyalgie laten zien. Zowel de pijn als de ochtendstijfheid, onrust en moeheid namen af.
5-HTP en chronische hoofdpijn en migraine
Chronische hoofdpijn, en migraine in het bijzonder, wordt door sommige wetenschappers beschouwd als het resultaat van lage serotonineniveaus in de hersenen. Lage serotoninespiegels verlagen de pijndrempel, waardoor andere invloeden gemakkelijker een hoofdpijnaanval kunnen veroorzaken. 5-HTP blijkt in staat verschillende soorten hoofdpijn te kunnen verminderen, waaronder migraine, spanningshoofdpijn en hoofdpijn bij kinderen.
5-HTP en algehele pijnbestrijding
5-HTP heeft een algeheel verminderend effect op de pijnsensatie. Serotonine verhoogt de pijndrempel. 5-HTP verbetert de slaapkwaliteit, wat een positief effect heeft op de perceptie van pijn.
Waarom kan ik geen serotonine slikken in plaats van 5-HTP?
Serotoninemoleculen zijn te groot om de bloed-hersenbarrière te passeren. De serotonine die de hersenen nodig hebben, moet dus ter plekke in de hersenen worden geproduceerd. Dat is te stimuleren door het aanbod van grondstoffen, die wel de door de bloed-hersenbarrière kunnen, van serotonine te vergroten: door het innemen van 5-HTP of L-tryptofaan.
L-tryptofaan is de grondstof van 5-HTP, wat weer wordt omgezet in serotonine. Tryptofaan heeft alleen als nadeel dat het ook kan worden omgezet in andere stoffen. Gemiddeld wordt slechts één procent van de tryptofaan in de voeding omgezet in serotonine.
Om dit probleem te omzeilen, is het handiger om direct 5-HTP in te nemen. 5-HTP wordt goed geabsorbeerd: na inname komt ongeveer 70% in de bloedbaan terecht. De absorptie van 5-HTP vanuit de darm wordt niet geremd door andere aminozuren. Daarom is het niet nodig 5-HTP apart van de maaltijd in te nemen, wat bij tryptofaan wel moet. In tegenstelling tot tryptofaan wordt 5-HTP alleen gebruikt voor de aanmaak van serotonine. Het kan niet worden gebruikt voor de productie van andere stoffen. Ook kan 5-HTP op eigen kracht de bloed-hersenbarrière passeren, het heeft dus geen moeite om de hersenen te bereiken en het wordt daar snel omgezet in serotonine. Dat maakt 5-HTP veel effectiever dan L-tryptofaan en er zijn daardoor veel lagere doseringen nodig (tot tien keer minder).
De aanmaak van serotonine gebeurt overigens niet alleen in de hersenen. Het heeft ook belangrijke andere functies, zoals wondgenezing, de samentrekking van gladde spieren en bloedvaten en in het spijsverteringsstelsel.
Het lichaam maakt toch zelf serotonine aan?
Er zijn veel oorzaken voor serotoninetekort. Bijvoorbeeld stress, insulineresistentie, vitamine B6-tekort, hoge cortisolspiegels, onvoldoende magnesium en zelfs te hoge doseringen L-tryptofaan (meer dan 2000 mg). Deze factoren hebben een remmende werking op het enzym tryptofaan-hydroxylase, dat de omzetting van tryptofaan naar 5-HTP stimuleert. Deze zelfde factoren stimuleren ook de omzetting van tryptofaan naar kynurenine (en uiteindelijk niacine, een vorm van vitamine B3), waardoor het niet meer gebruikt kan worden voor de aanmaak van serotonine. Verhoogde kynureninespiegels remmen bovendien het transport van tryptofaan naar de hersenen, waardoor de serotonineniveaus verder dalen. Daarnaast wordt tryptofaan voor de proteïnesynthese gebruikt. Al met al blijft er weinig tryptofaan over om serotonine van te maken.
Is 5-HTP veilig?
Er zijn geen gevallen bekend, maar in theorie bestaat de mogelijkheid dat de combinatie van 5-HTP met reguliere antidepressiva die de beschikbaarheid van serotonine vergroten (SSRI’s of MAO-remmers), het zogenaamde ‘serotoninesyndroom’ veroorzaken. Dit is een gevaarlijke aandoening die gepaard gaat met agitatie, verwarring, delirium, tachycardie en bloeddrukvariatie.
Bij gebruik van hoge doses tryptofaan is dit syndroom wel geconstateerd, maar bij combinatie van 200 mg per dag 5-HTP met een MAO-remmer is er gedurende 12 maanden geen geval van serotoninesyndroom opgetreden. Niettemin wordt de combinatie van MAO-remmers of SSRI’s met 5-HTP afgeraden.
Sommige mensen kunnen een lichte misselijkheid voelen na het gebruik van 5-HTP. Dit gaat echter snel voorbij en kan voorkomen worden door de dosering langzaam op te bouwen. Over het gebruik van 5-HTP tijdens de zwangerschap of de borstvoedingsperiode zijn geen gegevens bekend.
Waar wordt het 5-HTP-supplement van gemaakt?
5-HTP wordt gewonnen uit de zaden van de Griffoniastruik. Griffonia simplicifolia is een ongeveer drie meter hoge klimstruik uit West-Afrikaanse landen, vooral Ghana, Ivoorkust en Togo. Traditioneel hebben de zaden van deze plant een reputatie als lustopwekkend middel (afrodisiacum), antibioticum en als een middel tegen diarree. De bladeren van de plant worden gebruikt voor wondgenezing. Griffoniazaad-extract wordt onder meer gebruikt bij de behandeling van depressie, slapeloosheid, eetstoornissen, fibromyalgie en chronische hoofdpijn.