Een mooi en helder stukje, kan me er bij aansluiten.
Blijkt wel dat het een dunne lijn is tussen spiritualiteit en religie. Er zijn genoeg mensen die zich spiritueel noemen, maar eigenlijk gewoon hun dogma's hebben verruild.
Klopt ook… Had vanmiddag nog een ietwat hieraan gerelateerde discussie met een vriendin (nadat ik haar dit artikel doorstuurde). In haar ogen is religie primair gestoeld op angst, en spiritualiteit vooral gericht op het draaglijk maken van de moeilijkere dingen van het leven. Daar ben ik het dus juist níet mee eens. Dat is ook precies níet het inzicht wat in dit artikel terecht belicht wordt.
Religie focust op welbevinden en draaglijkheid (en oké, wellicht deels angst), spiritualiteit dus net niet. Spiritualiteit focust op openstaan voor waarheid ‘voorbij het meetbare’, het zoeken naar deze waarheid en het besef dat we het gewoon allemaal helemaal niet zo goed weten. Dat wil niet zeggen dat het zweverig is, maar alleen dat je beseft dat ons brein, kunde en kennis niet almachtig is. Dit onderkennen is een vorm van bescheidenheid, openheid en daarmee maakt dit je in mijn ogen nou net een échtere, oprechtere onderzoeker - ook al is deze manier van denken in de wetenschap helaas nog altijd wat taboe.
Ik snap wel waar de denkwijze van mijn vriendin vandaan komt, zij heeft persoonlijke (negatieve) ervaring met een zeer directe naaste waar ze een slechte band mee heeft die zichzelf spiritueel noemt. Maar dit verre van lijkt te zijn op basis van mijn perspectief op spiritualiteit. Afgaande op de verhalen die ik hoor over dit familielid en de eigen ‘spirituele’ praktijk die ze heeft, zie ik vooral een op alle fronten emotioneel onvolwassen, narcistische kleuter met * in my humble opinion * zelfs richting randpsychotische gaande waanachtige ideëen. Op grond waarvan ze haar verdienmodel heeft gemaakt; ze geeft workshops over zaken als ‘de onderdrukte seksuele slangenergie in jezelf wakker maken’ e.d. (ze heeft nog een grote fanbase ook). Ik verwonder me over de zelfingenomenheid van deze persoon die zonder blikken of blozen volledig verlicht zegt te zijn, maar overduidelijk nog niet eens een béétje in de buurt komt van het gigantisch moeilijk bereikbare concept van verlichting zoals ik het altijd geïnterpreteerd heb. Ik wed dat ze grote klassieke namen zoals Ram Dass niet eens kent, laat staan zijn werk gelezen heeft.
Ik vind het jammer dat het bullshit-gehalte zo hoog is bij velen die zichzelf als spiritueel bestempelen, want dat schaadt de reputatie van het algemene concept van spiritualiteit bij de standaard mens die niet zelf even kritisch verder wil of kan denken.
Ik zie de definitie van spiritualiteit als erg breed, de simpele samenvatting van Wikipedia (ik weet het, bepaald geen wetenschappelijke bron 😁 maar wel eentje die ik in drie seconden googelen kon vinden) geeft wel wel een prima, accurate beschrijving.
Spiritualiteit heeft in de breedste zin te maken met zaken die de geest (Latijn spiritus) betreffen. Het woord wordt op vele manieren gebruikt en kán te maken hebben met religie of bovennatuurlijke krachten, maar de nadruk ligt op de persoonlijke innerlijke ervaring.
Dat laatste stuk achter de komma is precies wat het i.m.o. in enkele woorden omschreven is, niet meer niet minder, en dit gaat dus perfect samen met wetenschap, sterker nog deze complementeren elkaar, helemaal als het over geestes-/sociale wetenschappen als filosofie en psychologie gaat.
Het jammere is dat er in de gemiddelde volksmond juist primair gefocust wordt op het middelste deel - religie en bovennatuurlijke krachten - en dat dit een vertekent vaag en zweverig beeld geeft, en de aandacht afleidt van wat spiritualiteit in de breedte werkelijk omvat.
P.S.: Ik wil even benadrukken dat ik religie niet probeer te bashen. Ik keur het echt niet af op individueel vlak, absoluut niet. Iedereen is vrij om te geloven wat hij wil geloven. Helemaal prima, doe en denk wat je gelukkig maakt. Ik vind het alleen wél verwerpelijk dat religieuze (werkelijk nergens op gebaseerde dus waan-)ideeën en gedachten zo dominant verweven zijn met het openbaar bestuur en de organisatie van onze samenleving, de aanpak van urgente wereldproblematiek, politiek… (CDA bijvoorbeeld, tja… 🖕🏻🖕🏻🖕🏻), sorry, maar daar gaan we er alvast écht niet mee komen.
Scusi, ik liet mee weer eens gaan in m’n frustratie. Ik heb de antwoorden ook niet… maar het vreet soms echt aan me hoe blind mensen zijn.
Maar eens afschakelen en kalm slapen. ^^
www.filosofie.nl