#1
Geneesmiddelen die in verband worden gebracht met tardieve dyskinesie
[bewerk] Antipsychotica
In het overgrote deel van de gevallen wordt tardieve dyskinesie veroorzaakt door antipsychotica. Zowel de klassieke (oudere) als de atypische (nieuwere) antipsychotica kunnen aanleiding geven tot het krijgen van TD. Het risico op het ontwikkelen van TD veroorzaakt door klassieke middelen is vijf maal groter, dan bij gebruik van de atypische middelen.[1]
[bewerk] Andere medicijnen
Ook andere geneesmiddelen worden met TD in verband gebracht, maar het gaat dat steeds om één of enkele gerapporteerde verbanden, wat wetenschappelijk geen bewijs is voor een oorzakelijk verband. Er bestaat slechts 1 case-report waarin melding wordt gemaakt dat het antidepressivum imipramine een orofaciale dyskinesie veroorzaakt.[2] Van de SSRI fluoxetine bestaan 2 case-reports waarin wordt aangegeven dat fluoxetine wordt geassocieerd met het ontwikkelen van een TD.[3][4]Van een andere SSRI, paroxetine is eenmaal melding gemaakt dat het inverband werd gebracht met TD.[5]
Carbamazepine, een anti-epilepticum kan een TD-achtig syndroom veroorzaken. Het betreft slechts 1 case-report.[6] Paradoxaal: carbamazepine is echter ook in (dier)onderzoek in verband met de behandeling van TD.[7] Fenytoïne, een ander anti-epilepticum, veroorzaakt geen TD, maar kan een bestaande TD wel verergeren.[8]
[bewerk] Vormen
* Orofaciale dyskinesie; de meest voorkomende vorm van tardieve dyskinesie. Het gaat hier om abnormale bewegingen van het gelaat en de mond. Kenmerken zijn:
o herhaaldelijk smakken
o kauwbewegingen maken
o problemen met slikken
o wenkbrauwen optrekken
o wegdraaien van de ogen
o wangen opblazen
* Tardieve acathisie; mensen met acathisie zijn innerlijk onrustig. Ze kunnen ook moeilijk stil blijven zitten of staan
* Ballisme; heftige bewegingen waarbij een arm of been plots uitschiet
* Chorea; onregelmatige bewegingen die overgaan van de ene spiergroep naar de ander
* Tardieve myoclonus; plotselinge, snelle, schokachtige spiertrekjes die over het hele lichaam kunnen voorkomen
* Tardieve tremor; onwillekeurig ritmisch en aanhoudelijk beven
* Tardieve tics; herhaaldelijk gemaakte, typische bewegingen
* Tourettisme; lijkt op het syndroom van Gilles de la Tourette
[bewerk] Behandeling
Er is geen medicijn tegen tardieve dyskinesie. Wel zijn er middelen die de verschijnselen tegengaan (clonazepam).
Suppletie met vitamine E is een behandeloptie bij patiënten met TD die zich pas recent is gediagnosticeerd. Het eten van vitamine E rijke voeding wordt aanbevolen. Vitamine E uit een multivitamine preparaat biedt een alternatief. Meestal bevatten die 30 IE alfa-tocopherol, gebruik van preparaten met hoge doses vitamine E (400 IE alfa-tocopherol) wordt afgeraden[9].
Er zijn ook aanwijzingen dat patiënten met tardieve dyskenesie een verminderd vermogen hebben om het aminozuur fenylalanine uit het bloed te verwijderen. Suppletie met vertakte aminozuren (leucine, isoleucine en valine) zou dan deze fenylalanineniveaus weer kunnen verlagen. In een klinisch onderzoek bij 36 psychiatrische patiënten bleek suppletie met deze aminozuren, ook wel BCAA's[10] genoemd naar de Engelse afkorting, langs deze weg inderdaad de symptomen van tardieve dyskenesie aanmerkelijk te kunnen verlagen[11].
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Tardieve_dyskinesie
Na jaren lang medicijnen te hebben gebruikt in mijn jeugd, herken ik hier wel wat van in lichte mate: * Orofaciale dyskinesie; de meest voorkomende vorm van tardieve dyskinesie. Het gaat hier om abnormale bewegingen van het gelaat en de mond. Kenmerken zijn:
o herhaaldelijk smakken
o kauwbewegingen maken
o problemen met slikken
o wenkbrauwen optrekken
o wegdraaien van de ogen
o wangen opblazen
[bewerk] Antipsychotica
In het overgrote deel van de gevallen wordt tardieve dyskinesie veroorzaakt door antipsychotica. Zowel de klassieke (oudere) als de atypische (nieuwere) antipsychotica kunnen aanleiding geven tot het krijgen van TD. Het risico op het ontwikkelen van TD veroorzaakt door klassieke middelen is vijf maal groter, dan bij gebruik van de atypische middelen.[1]
[bewerk] Andere medicijnen
Ook andere geneesmiddelen worden met TD in verband gebracht, maar het gaat dat steeds om één of enkele gerapporteerde verbanden, wat wetenschappelijk geen bewijs is voor een oorzakelijk verband. Er bestaat slechts 1 case-report waarin melding wordt gemaakt dat het antidepressivum imipramine een orofaciale dyskinesie veroorzaakt.[2] Van de SSRI fluoxetine bestaan 2 case-reports waarin wordt aangegeven dat fluoxetine wordt geassocieerd met het ontwikkelen van een TD.[3][4]Van een andere SSRI, paroxetine is eenmaal melding gemaakt dat het inverband werd gebracht met TD.[5]
Carbamazepine, een anti-epilepticum kan een TD-achtig syndroom veroorzaken. Het betreft slechts 1 case-report.[6] Paradoxaal: carbamazepine is echter ook in (dier)onderzoek in verband met de behandeling van TD.[7] Fenytoïne, een ander anti-epilepticum, veroorzaakt geen TD, maar kan een bestaande TD wel verergeren.[8]
[bewerk] Vormen
* Orofaciale dyskinesie; de meest voorkomende vorm van tardieve dyskinesie. Het gaat hier om abnormale bewegingen van het gelaat en de mond. Kenmerken zijn:
o herhaaldelijk smakken
o kauwbewegingen maken
o problemen met slikken
o wenkbrauwen optrekken
o wegdraaien van de ogen
o wangen opblazen
* Tardieve acathisie; mensen met acathisie zijn innerlijk onrustig. Ze kunnen ook moeilijk stil blijven zitten of staan
* Ballisme; heftige bewegingen waarbij een arm of been plots uitschiet
* Chorea; onregelmatige bewegingen die overgaan van de ene spiergroep naar de ander
* Tardieve myoclonus; plotselinge, snelle, schokachtige spiertrekjes die over het hele lichaam kunnen voorkomen
* Tardieve tremor; onwillekeurig ritmisch en aanhoudelijk beven
* Tardieve tics; herhaaldelijk gemaakte, typische bewegingen
* Tourettisme; lijkt op het syndroom van Gilles de la Tourette
[bewerk] Behandeling
Er is geen medicijn tegen tardieve dyskinesie. Wel zijn er middelen die de verschijnselen tegengaan (clonazepam).
Suppletie met vitamine E is een behandeloptie bij patiënten met TD die zich pas recent is gediagnosticeerd. Het eten van vitamine E rijke voeding wordt aanbevolen. Vitamine E uit een multivitamine preparaat biedt een alternatief. Meestal bevatten die 30 IE alfa-tocopherol, gebruik van preparaten met hoge doses vitamine E (400 IE alfa-tocopherol) wordt afgeraden[9].
Er zijn ook aanwijzingen dat patiënten met tardieve dyskenesie een verminderd vermogen hebben om het aminozuur fenylalanine uit het bloed te verwijderen. Suppletie met vertakte aminozuren (leucine, isoleucine en valine) zou dan deze fenylalanineniveaus weer kunnen verlagen. In een klinisch onderzoek bij 36 psychiatrische patiënten bleek suppletie met deze aminozuren, ook wel BCAA's[10] genoemd naar de Engelse afkorting, langs deze weg inderdaad de symptomen van tardieve dyskenesie aanmerkelijk te kunnen verlagen[11].
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Tardieve_dyskinesie
Na jaren lang medicijnen te hebben gebruikt in mijn jeugd, herken ik hier wel wat van in lichte mate: * Orofaciale dyskinesie; de meest voorkomende vorm van tardieve dyskinesie. Het gaat hier om abnormale bewegingen van het gelaat en de mond. Kenmerken zijn:
o herhaaldelijk smakken
o kauwbewegingen maken
o problemen met slikken
o wenkbrauwen optrekken
o wegdraaien van de ogen
o wangen opblazen